Een kanaalplaat van 10 mm en een van 32 mm zien er op de bouwmarkt ongeveer hetzelfde uit: helder, licht, met kanalen. Toch is de ene een dak voor een fietsenhok en de andere een lichtstraat op een bedrijfshal. De vraag die elke verandabouwer, kassenbouwer en installateur zich stelt is dezelfde: welke dikte en welke structuur heb ik nodig, en wat betekenen die getallen op de datasheet in de praktijk? Dit artikel legt de vier begrippen uit waar de keuze om draait, met de waarden zoals de fabrikant ze opgeeft.
Het antwoord in kort
De dikte bepaalt de stijfheid en daarmee de overspanning tussen de sporen of gordingen. Het aantal wanden bepaalt de isolatie: meer luchtkamers tussen buiten en binnen geven een lagere U-waarde. De lichtdoorlatendheid daalt met elke extra wand en met elke tint. Voor een veranda of terrasoverkapping is 16 mm de gangbare plaat, voor een kas hangt het af van de teelt en het stookgedrag, voor een lichtstraat op een geïsoleerde hal telt de U-waarde zwaarder dan het licht en kom je bij 32 mm of dikker uit. Wie de warmte buiten wil houden, kiest een warmtewerende tint en niet een dikkere plaat.
Vier begrippen
Dikte. De totale plaatdikte in millimeters, van 4 tot 55 mm. Een dikkere plaat buigt minder door bij dezelfde belasting en kan dus verder overspannen. De dikte zegt op zichzelf niets over de isolatie: een tweewandige plaat van 30 mm isoleert slechter dan een zevenwandige van 16 mm.
Structuur. Het aantal wanden en de vorm van de ribben: tweewandig, vierwandig, zevenwandig, tienwandig, of met kruisende ribben (X, M, XX, 7X). Elke extra wand is een extra laag stilstaande lucht. Diagonale ribben maken de plaat stijver bij dezelfde dikte.
U-waarde. De warmtedoorgang in W/m2K: hoeveel warmte er per vierkante meter door de plaat gaat bij een graad temperatuurverschil. Lager is beter. Een tweewandige plaat van 4 mm zit op 3,9; de tienwandige plaat van 55 mm op 0,83. Ter vergelijking met de andere producten op deze site: het klikpaneel van 40 mm haalt 0,99 en het paneel van 60 mm 0,69.
Lichtdoorlatendheid (LTA). Het percentage van het zichtbare licht dat door de plaat komt. Een heldere tweewandige plaat laat 85 procent door, een heldere tienwandige plaat van 55 mm nog 52 procent. Opaal verstrooit het licht en laat ongeveer 28 tot 42 procent door; brons 7 tot 28 procent. Voor de gebruiker betekent opaal: geen harde schaduwen en geen zicht op de constructie erboven, wel minder licht.
De fabriekswaarden
De tabel geeft de waarden uit de brochure van de fabrikant voor de meest toegepaste platen; alle 25 structuren staan op de pagina vlak meerwandig polycarbonaat.
| Plaat | Structuur | Gewicht | Max. breedte | U-waarde | LTA helder (procent) | LTA opaal (procent) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 4 mm | Tweewandig | 800 g/m2 | 2100 mm | 3,9 | 85 | 39 |
| 6 mm | Tweewandig | 1300 g/m2 | 2100 mm | 3,7 | 82 | 39 |
| 10 mm | Tweewandig | 1700 g/m2 | 2100 mm | 3,2 | 82 | 40 |
| 10 mm | Vierwandig | 1700 g/m2 | 2100 mm | 2,5 | 74 | 34 |
| 16 mm | Driewandig | 2700 g/m2 | 2100 mm | 2,4 | 77 | 42 |
| 16 mm | Zevenwandig | 2500 g/m2 | 2100 mm | 1,78 | 64 | |
| 16 mm | X-wandig | 2500 g/m2 | 2100 mm | 2,0 | 66 | 34 |
| 25 mm | Vijfwandig | 3400 g/m2 | 2100 mm | 1,6 | 68 | 30 |
| 32 mm | Negenwandig | 3600 g/m2 | 1250 mm | 1,2 | 57 | 30 |
| 32 mm | Zevenwandig | 3600 g/m2 | 2100 mm | 1,25 | 64 | 33 |
| 40 mm | Tienwandig | 4300 g/m2 | 1250 mm | 0,99 | 54 | 33 |
| 55 mm | Tienwandig | 5000 g/m2 | 1250 mm | 0,83 | 52 | 32 |
Twee dingen vallen op. De tweewandige plaat van 10 mm en de vierwandige plaat van 10 mm wegen precies hetzelfde en zijn even dik, maar de vierwandige isoleert ruim een vijfde beter en laat acht procent minder licht door: dezelfde hoeveelheid kunststof, anders verdeeld. En de maximale plaatbreedte hangt aan de structuur: de negen- en tienwandige platen zijn 1250 mm breed, de meeste andere 2100 mm. Dat bepaalt de sporenafstand van het dak.
Tinten sturen licht en warmte
Helder, opaal, brons en parelmoer zijn de standaardtinten. Daarnaast zijn er twee groepen die iets doen met de warmte. De warmtewerende tinten (Heatguard en Solar Gold) hebben een laag die het nabij-infrarode deel van het zonlicht tegenhoudt en het zichtbare licht doorlaat; volgens de fabrikant vermindert dat de opwarming met tot 50 procent ten opzichte van een heldere plaat. De dubbele tinten (Bronze Opal en Heatguard Opal) combineren die buitenlaag met een lichtverstrooiende opalen binnenlaag: zacht licht en minder hitte, bedoeld voor veranda’s en serres. Voor kassen is er de anti-condensuitvoering met een anti-druppellaag aan de binnenzijde, en voor kaswanden die juist donker moeten zijn de dichte uitvoering met zwarte kern en witte buitenlaag.
Keuzeblok
Veranda of terrasoverkapping op een houten draagconstructie. Zevenwandige plaat van 16 mm. Helder als het terras op het noorden ligt, opaal of een dubbele tint als het op het zuiden ligt; onder een heldere plaat op het zuiden wordt het in de zomer snel te warm.
Klein afdak, fietsenhok, carport zonder isolatie-eis. Vierwandige plaat van 10 mm, of het Clickloc-paneel van 16 mm dat zonder glaslatten in elkaar klikt.
Lichtstraat op een geïsoleerde bedrijfshal of stal. Hier telt de U-waarde: negenwandig 32 mm (U 1,2) of, als de constructie het toelaat, een klikpaneel van 40 mm (U 0,99) of 60 mm (U 0,69). Warmtewerend als de hal in de zomer te warm wordt.
Kas of tuincentrum. Voor de teelt gaat licht voor: vierwandig 10 mm of zevenwandig 16 mm in helder, met anti-condens als druppels het gewas beschadigen. Voor een gestookte kas weegt de U-waarde mee en wordt een dikkere plaat aantrekkelijker.
Gevelvulling, lichtdoorlatende wand. Klikpanelen van 40 of 60 mm in een aluminium profielsysteem, verticaal geplaatst; de U-waarde van een goede gevel, geen glaslatten.
Wat er misgaat bij de verkeerde keuze
Te dun voor de overspanning: de plaat buigt door, er blijft water op staan en de afdichting komt onder spanning. Te weinig wanden op een geïsoleerde hal: de lichtstraat is de koudste plek van het dak, er condenseert vocht aan de binnenzijde en de energierekening doet de rest. Helder op het zuiden: het terras wordt in de zomer een serre. Een dikkere plaat kiezen om de warmte tegen te houden: dat werkt niet, want een dikkere heldere plaat isoleert wel maar laat de zonnewarmte gewoon door; daarvoor is een warmtewerende tint nodig. En de plaat vergeten te laten uitzetten, want polycarbonaat beweegt bij temperatuurwisseling meer dan de constructie eromheen; daarover gaat een apart artikel.
Verder lezen
Alle platen, tinten en structuren met voorraadmaten staan op de pagina vlak meerwandig polycarbonaat; de losse platen van 10 mm, 16 mm en 32 mm liggen op voorraad. Per toepassing: terrasoverkappingen, kassenbouw, utiliteitsbouw en warmtewerende daglichtsystemen. Twijfel over dikte of tint: stuur de dakmaten en de ligging, dan rekenen wij mee.
