Een monteur stapt op een dak, ziet een lichte baan in het vlak en gaat ervan uit dat wat het gewicht van sneeuw en een storm draagt ook een mens draagt. Dat is de gedachte die de meeste ongelukken op platte daken veroorzaakt. Een lichtplaat is gemaakt om licht door te laten en wind en sneeuw te dragen, niet om iemand op te vangen die erop valt.
Het antwoord in kort
Er is geen wettelijke eis. Het Bouwbesluit stelt aan lichtdoorlatende dakconstructies eisen voor warmteweerstand, inbraakwerendheid en vliegvuurbestendigheid, maar stelt geen eis aan de doorvalveiligheid van kunststof lichtstraten en lichtkoepels.
Er is ook geen eenvoudig productgetal dat het antwoord geeft. De productnorm voor kunststof lichtstraten, NEN-EN 14963:2006, kent wel een stootproef met een zak van 50 kg die op het zwakste punt valt, maar legt volgens de brancheorganisatie zelf geen verband tussen die mechanische sterkte en doorvalveiligheid. De norm gaat over de duurzaamheid van het materiaal, niet over het opvangen van een persoon.
Wat er dan overblijft is dit: ga er niet van uit, vraag ernaar, en zorg voor een aparte voorziening waar mensen kunnen komen.
Waarom sterkte en doorvalveiligheid twee dingen zijn
Een plaat die een sneeuwbelasting draagt, draagt die gelijkmatig verdeeld en langzaam opgebouwd. Een vallend mens is het tegenovergestelde: een geconcentreerde last op een klein oppervlak, in een fractie van een seconde, vaak op het zwakste punt van het vlak en soms op een randaansluiting in plaats van op het midden.
Daarbij telt dat polycarbonaat slagvast is maar niet onbeperkt. Het weer, de jaren en de montage doen er ook aan mee: een plaat die te strak is geboord en onder spanning staat, of een bevestiging die is gaan werken, gedraagt zich anders dan een proefstuk in een laboratorium.
Dat is precies de reden dat de brancheorganisatie constateert dat een sterkteklasse uit de productnorm niet als bewijs van doorvalveiligheid kan worden gelezen, en bij gebrek aan iets beters adviseert om op de zwaarste classificatie uit die norm te beproeven.
Wat onze eigen documentatie erover zegt
Niets, en dat is zelf een gegeven. De doorvalclassificatie komt in de brochure van de architecturale paneelsystemen één keer voor, bij de paneelgegevens van een systeem dat wij niet voeren, en dan zonder waarde: er staat alleen de aanwijzing dat die bij de technische dienst van de fabrikant moet worden opgevraagd. Voor de platen en panelen die wij wel voeren staat er in de brochures en datasheets geen enkele doorvalclassificatie.
Wij publiceren daarom geen enkel getal over hoeveel een lichtplaat van ons zou houden bij een val. Dat zou een aanname zijn op een punt waar een aanname iemand een been of erger kan opleveren. Wie de classificatie nodig heeft voor een bestek of een RI&E, kan hem bij ons opvragen; wij leggen die vraag dan bij de fabrikant neer.
Wat dat praktisch betekent op het dak
Neem aan dat een lichtvlak niet betreedbaar is, tenzij er een document ligt dat het tegendeel zegt voor dat type, die dikte en die overspanning.
Kijk naar wat er straks op het dak moet gebeuren. Installaties, dakramen, zonnepanelen, schoonmaak en onderhoud brengen mensen op plekken waar bij de oplevering niemand liep. Een lichtstraat die midden in een looproute naar een unit ligt, is een ander verhaal dan een lichtstrook boven een opslagvak.
Los het op met een voorziening en niet met een plaat. Een rooster of draadmat onder of boven het lichtvlak, een leuning of een afzetting eromheen, of een collectieve dakrandbeveiliging met een gemarkeerde looproute erlangs. Welke daarvan past, hoort in het ontwerp of in de RI&E van wie op het dak werkt.
Leg vast wat er ligt. Bij een bestaand dak weet vaak niemand meer welk type plaat er twintig jaar geleden in is gegaan. Dan is het uitgangspunt dat het niet betreedbaar is.
Wat je ons doorgeeft
Voor een nieuwe lichtstraat: de opening, de overspanning tussen de gordingen, de dakhelling en het gebruik van de ruimte eronder. En de vraag of er onderhoud of installatiewerk op of langs het lichtvlak te verwachten is. Speelt dat, zeg het erbij, dan vragen wij de doorvalclassificatie van het betreffende paneel op voordat er een voorstel uitgaat.
Verder lezen
- Lichtstraten: de twee manieren om een lichtstraat op te bouwen en wat erbij hoort.
- Een lichtstraat kiezen op daglichtbehoefte: welke plaat bij welke lichtvraag past.
- Keurmerken op bouwproducten: waarom een ontbrekende classificatie ook informatie is.
- Kanaalplaten monteren zonder spanning: montage die de plaat niet vooraf verzwakt.
Komt er onderhoud of installatiewerk op het dak waar de lichtstraat in ligt? Zet dat in de offerteaanvraag, dan vragen wij de doorvalclassificatie op bij de fabrikant voordat er een voorstel uitgaat.
