Op de zijkant van een deur zit een plaatje, op een pallet platen zit een sticker en in een bestek staat een rij afkortingen. Ze zien er even officieel uit en ze verklaren volstrekt verschillende dingen. Een enkel merk gaat over het product, een ander over de fabriek en een derde over de boekhouding van de grondstof. Het verschil kennen scheelt in een aanvraag een hoop misverstand.
Het antwoord in kort
Vier soorten, en ze zijn niet uitwisselbaar.
Over het product en wettelijk verplicht. De CE-markering onder de Europese bouwproductenverordening. De fabrikant verklaart daarin de prestatie van een producttype, onder voorwaarden.
Over een gemeten eigenschap. Een brandklasse volgens EN 13501, een sterkteklasse, een U-waarde volgens een rekennorm. Dat is een beproevingsresultaat, geen goedkeuring.
Over het product en vrijwillig. KOMO in Nederland. Een fabrikant kiest daarvoor, het is geen wettelijke eis, en het heeft een certificaatnummer dat is na te zoeken.
Over de fabriek of de keten. ISO 9001 gaat over de manier van produceren, ISCC PLUS over de herkomst van de grondstof. Geen van beide zegt iets over de plaat die geleverd wordt.
CE: een verklaring van de fabrikant, geen goedkeuring
CE betekent dat de fabrikant de prestatie van het producttype heeft laten beproeven en verklaard. Het is geen keuring van de partij die net is geleverd en geen goedkeuring van het gebouw waarin het product komt.
Hoe zwaar die verklaring wordt gecontroleerd, verschilt per producttype. Voor een branddeur op een vluchtroute geldt de zwaarste vorm, systeem 1: de fabrikant moet een certificaat van prestatiebestendigheid hebben van een aangemelde instantie. Voor de deuren die wij voeren zijn dat de certificaten 1404-CPR-3734, 1404-CPR-3735 en 1404-CPR-3737, met de bijbehorende beproevingsrapporten. Dat nummer staat op het plaatje op de deur, en het hoort te passen bij de uitvoering die geleverd is.
Twee dingen die vaak worden overgeslagen. In een prestatietabel staat bij sommige regels N.P.D., wat betekent dat voor dat kenmerk geen prestatie is verklaard; daar mag dus niets op worden gebaseerd. En de verklaarde waarden gelden alleen bij montage zoals bij de beproeving: kierdichting rondom, kozijn gevuld, dorpel op hoogte. Hoe dat precies zit staat in CE op een branddeur.
Niet elk product heeft CE. Voetgangersbinnendeuren vallen er nog buiten, omdat de norm daarvoor nog niet van kracht is. Dat is geen gat in de kwaliteit: de brandwerendheid van zo’n deur wordt gewoon beproefd en geclassificeerd.
Brandklasse: twee stelsels die vaak door elkaar lopen
Dit is de verwarring die het vaakst opduikt in een aanvraag, omdat beide “brandklasse” heten.
| Stelsel | Waarover | Hoe het eruitziet |
|---|---|---|
| EN 13501-1 | Het brandgedrag van een materiaal of bouwdeel | A1, A2-s1,d0, B-s1,d0 |
| EN 13501-2 | De brandwerendheid van een scheidend bouwdeel, zoals een deur | E 60, EI2 60, EI2 90, REI 120 |
De eerste zegt hoeveel een materiaal zelf bijdraagt aan een brand, met achter de letter de rookproductie (s) en het druppelgedrag (d). Het klikpaneel van 40 mm en het klikpaneel van 60 mm staan op B-s1,d0. De vezelcement golfplaat staat op A1 in de ongecoate uitvoering en A2-s1,d0 gecoat.
De tweede zegt hoelang een bouwdeel de brand tegenhoudt, met E voor vlamdichtheid, I voor isolatie en R voor draagvermogen, en het getal in minuten. Die staat uitgelegd in brandklassen E, EI2 en REI uitgelegd.
B-s1,d0 en EI2 60 liggen dus niet op dezelfde schaal en zijn niet in elkaar om te rekenen. Staat er in een bestek alleen “brandklasse B”, dan gaat het over het materiaal, niet over een brandwerende scheiding.
KOMO: vrijwillig, en met een nummer
KOMO is een Nederlands productcertificaat. Het is geen wettelijke eis en niet elke fabrikant kiest ervoor, ook niet als het product aan dezelfde eisen voldoet. Waar het er wel is, hoort er een certificaatnummer bij dat in het register van de certificerende instelling staat.
In ons assortiment komt KOMO in de documentatie van de fabrikant voor bij de vezelcement golfplaat, met nummer K99787-9. Bij de andere producten die wij voeren komt KOMO in de documentatie van de fabrikant niet voor, en dan noemen wij het ook niet. Vraagt een bestek erom voor een product waar het niet op zit, dan is dat een punt om vooraf op te lossen en niet achteraf.
ISO 9001 en ISCC PLUS: over de fabriek en over de grondstof
De fabriek waar onze kanaalplaten, klikpanelen en geprofileerde platen vandaan komen, is geregistreerd onder BS EN ISO 9001:2015. Dat gaat over het kwaliteitssysteem van de productie: dat er procedures zijn, dat afwijkingen worden vastgelegd, dat er audits plaatsvinden. Het zegt niets over de eigenschappen van de plaat en het is dus geen antwoord op een technische eis.
ISCC PLUS is de certificering achter de bio-circulaire uitvoering van het polycarbonaat. Die werkt met massabalans: er gaat een gemeten hoeveelheid bio-grondstof het proces in en exact diezelfde hoeveelheid wordt aan het eindproduct toegewezen. Het is dus een verklaring over de keten en de boekhouding daarvan, niet over de moleculen in de geleverde plaat. Hoe dat precies werkt staat in bio-circulair polycarbonaat; het certificaat zelf is in te zien op iscc-system.org.
Normen die geen keurmerk zijn
Een getal zonder de norm waarmee het gemeten is, valt niet te vergelijken. De normen die in onze documentatie het vaakst onder een waarde staan:
| Norm | Waarvoor |
|---|---|
| DIN 5036 | De lichtdoorlating van een plaat |
| UNI EN 16153:2015 | Referentienorm voor meerwandige polycarbonaat platen |
| EN ISO 10077-1 | De rekenwijze achter een U-waarde |
| EN 1192:2002 | De mechanische sterkte van een deurblad |
| EN 1125:2008 en EN 179:2008 | Paniekbeslag met een stang en nooduitgangbeslag met een kruk |
| EN 1154, EN 1155 en EN 1158 | Deurdrangers, vastzetinrichtingen en sluitvolgorderegelaars |
| EN 54-7 | De rook- en warmtemelder die een vastzetinrichting loslaat |
Bij de losse onderdelen van een deur telt dit extra, omdat ze hun eigen markering dragen. Beslag dat tot een bepaalde brandwerendheid is beoordeeld, hoort niet op een deur met een hogere klasse.
Wat er niet geclassificeerd is
Ontbreken is ook informatie. Voor de architecturale paneelsystemen geeft de fabrikant de doorvalveiligheid niet standaard op, maar alleen op aanvraag bij de technische dienst. Wie een dak maakt waar iemand overheen kan lopen of vallen, moet die classificatie dus apart opvragen en kan hem niet uit de brochure halen. Datzelfde geldt voor de geïsoleerde lichtpanelen, waarvoor de fabrikant geen U-waarde en geen lichtdoorlatendheid opgeeft.
Wat je aan een leverancier vraagt
Niet “is dit gekeurd”, want daar past geen bruikbaar antwoord op. Wel: welke klasse volgens welke norm, welk certificaat- of rapportnummer daarbij hoort, en onder welke voorwaarden die klasse geldt. Die drie samen zijn wat een fabrikant kan waarmaken, en ze zijn alle drie na te zoeken.
Verder lezen
- CE op een branddeur: wat er op het plaatje staat en wanneer de verklaring vervalt.
- Brandklassen E, EI2 en REI uitgelegd: de classificatie van scheidende bouwdelen.
- Bio-circulair polycarbonaat: massabalans en wat ISCC PLUS verklaart.
- U-waarde en lichtdoorlating in de praktijk: waarom een getal zonder norm niets zegt.
Staat er een keurmerk of een norm in het bestek en is niet duidelijk of een product eraan voldoet? Stuur die regel mee met de offerteaanvraag, dan zoeken wij het certificaat of het beproevingsrapport erbij.
