Een lichtplaat die aan de binnenkant beslaat is de klacht die het vaakst terugkomt, en bijna altijd komt hij een half jaar na de montage. Soms is het alleen een waas, soms staat er water in de kanalen, soms druppelt het op de vloer, de machines of het gewas. Het gaat vrijwel nooit om een slechte plaat. Het gaat om lucht die niet weg kan.
Het antwoord in kort
De kanalen van een meerwandige plaat staan aan beide uiteinden open. Gaan ze dicht zonder meer, dan zit er vochtige lucht in opgesloten die bij elke temperatuurwisseling condenseert. De fabrikant lost dat op met twee verschillende tapes: gesloten aluminium tape aan de bovenzijde, ventilerende tape aan de onderzijde, over allebei een U-profiel, waarbij het profiel aan de onderzijde afwateringsgaten heeft. De ribben lopen verticaal of met de helling mee, zodat water in de kanalen naar beneden kan lopen, en het dak heeft minimaal 5 graden helling. Waar het echt niet mag druppelen, bestaat er een uitvoering met een anticondenslaag op de onderzijde. Ventilatie via de onderste tape gaat volgens de fabrikant niet ten koste van de isolatiewaarde.
Waarom er condens in de kanalen komt
Lucht bevat waterdamp, en hoeveel damp erin past hangt af van de temperatuur. Een dakplaat wordt overdag warm en ’s nachts koud. Zit er lucht opgesloten in een kanaal, dan slaat de damp bij afkoeling neer tegen de koudste wand, en dat is de bovenzijde. Overdag verdampt een deel weer, maar niet alles, en het overschot blijft. Na een seizoen staat er een laagje water in de onderkant van de kanalen; met stof erbij groeien er algen in, en dan is de plaat niet meer helder te krijgen.
De oplossing is niet luchtdicht afsluiten maar de dampdruk binnen en buiten de plaat gelijk laten worden. Dat is precies wat de ventilerende tape doet: die laat lucht vrij in en uit het kanaal, zodat er geen drukverschil ontstaat waar damp zich in ophoopt, en houdt tegelijk stof en insecten tegen. De montagehandleiding zegt er uitdrukkelijk bij dat die luchtbeweging de isolatiewaarde niet verlaagt.
De twee tapes, in de goede volgorde
Aan de bovenzijde komt gesloten aluminium tape. Die houdt regenwater, stof en insecten uit de kanalen. Aan de onderzijde komt ventilerende tape, ook wel ademende tape. Over beide tapes komt een U-profiel. Aan de bovenzijde wordt dat profiel met een dunne rups kit op het bovenvlak van de plaat afgedicht, aan de onderzijde krijgt het afwateringsgaten zodat het vocht dat toch ontstaat uit het profiel kan lopen. Het U-profiel beschermt de tape tegen aflopend regenwater; een tape die vrij ligt, laat na een winter los.
Verwissel de twee niet. Gesloten tape aan de onderkant sluit het kanaal af en levert precies het probleem op dat de tape moest voorkomen. Ventilerende tape aan de bovenkant laat regenwater binnen.
Bij de klikpanelen van 40 en 60 mm schrijft de fabrikant hetzelfde principe voor: de uiteinden worden met aluminium tape afgesloten. Bij het 16 mm systeem voor verticale lichtstraten zorgen de afstandhouders voor ventilatie, en om de 50 cm zit er een gat in het onderprofiel dat het condenswater afvoert.
Richting en helling
Water in een kanaal loopt alleen weg als het kan zakken. De platen worden daarom altijd met de ribben verticaal gemonteerd, of bij een dak met de ribben in de richting van de helling, nooit dwars erop. De fabrikant houdt een minimale dakhelling van 5 graden aan; het verandadaksysteem dat Witteburg levert vraagt minimaal 10 graden. Bij een te vlak dak blijft er water in de kanalen staan, ook met de goede tapes.
Zaagstof en schone kanalen
Wat er tijdens de montage in een kanaal komt, komt er niet meer uit. Zaagstof houdt vocht vast en vormt de kern waarop algen groeien. De handleiding schrijft daarom voor om na het zagen alle stof uit de kanalen te verwijderen met een stofzuiger of droge perslucht, voordat de tape erop gaat. Gebruik verder alleen een neutraal uithardende kit met lage modulus; een universele kit tast polycarbonaat aan en laat het barsten.
Wanneer een anticondenslaag nodig is
Ventilatie houdt de kanalen droog, maar niet het oppervlak. Onder een koud dak slaat vocht uit de ruimte zelf neer op de onderzijde van de plaat, en dat is in een kas, een stal, een tuincentrum of een zwembadoverkapping wel degelijk een probleem: druppels vallen op het gewas of op de vloer. Daarvoor bestaat een uitvoering met een anticondenslaag op de achterzijde van de plaat. Die laag laat het water als film aflopen in plaats van als druppels, waardoor condensvorming en beslaan afnemen en er niets naar beneden valt. De fabrikant levert die uitvoering in 4 tot 16 mm, in twee-, drie- en vierwandige structuren, en ook in combinatie met dubbelzijdige UV-bescherming en met de warmtewerende uitvoering. Voor tuinbouw is dit de standaardkeuze, omdat druppelen op het gewas schade geeft.
Keuzeblok
Verandadak, carport of overkapping. Gesloten tape boven, ventilerende tape onder, U-profielen over beide, ribben met de helling mee, minimaal 10 graden. Een anticondenslaag is hier meestal niet nodig.
Verticale lichtstraat in een gevel. Ribben staan vanzelf verticaal; afstandhouders en de afwatering in het onderprofiel doen het werk. Let op de aansluiting onderaan, daar verzamelt het vocht zich.
Kas, tuincentrum of stal. Plaat met anticondenslaag op de onderzijde, plus de normale tapes. Hier is druppelen het eigenlijke probleem, niet de heldere plaat.
Zwembadoverkapping of ruimte met hoge luchtvochtigheid. Anticondenslaag, ruime ventilatie van de ruimte zelf, en extra aandacht voor de afwatering van het onderste profiel.
Onverwarmde loods of berging. Normale opbouw is genoeg; de meeste klachten komen daar door een ontbrekende of verwisselde tape.
Wat er misgaat
Beide uiteinden dichtgeplakt met dezelfde gesloten tape: de kanalen kunnen niet ademen en lopen vol. Helemaal geen tape: stof, insecten en regenwater in de kanalen, en na een jaar groene strepen die er niet meer uit gaan. Tape zonder U-profiel: de tape laat los en het probleem komt na één winter terug. Onderprofiel zonder afwateringsgaten: het vocht blijft in het profiel staan en trekt terug de plaat in. Ribben dwars op de helling of een te vlak dak: water blijft staan. Zaagstof in de kanalen: een blijvende bron van algen. En een anticondenslaag die naar buiten is gemonteerd doet niets, want de laag hoort aan de binnenzijde.
Verder lezen
De platen en tapes staan onder vlak meerwandig polycarbonaat en profielen en bevestigingen; de tapes afzonderlijk als gesloten en ventilerend. Over de montage in zijn geheel: kanaalplaten monteren zonder spanning. Over de plaatkeuze: polycarbonaat kanaalplaat kiezen en warmtewerend polycarbonaat kiezen. Per toepassing: kassenbouw, agrarische bouw en terrasoverkappingen. Twijfel over de uitvoering bij een vochtige ruimte? Stel de vraag via de contactpagina.
