Op een offerteaanvraag staat “rookwerend R200”. Op het gegevensblad van de deur die daarbij hoort staat S200. Dezelfde 200, dezelfde suffix, en toch zijn het twee verschillende dingen die over twee verschillende niveaus gaan. Wie ze door elkaar haalt, bestelt een deur op een letter die niet over de deur gaat.
Het antwoord in kort
De R-klasse is een eis aan een traject tussen twee ruimten. De S-klasse is een eigenschap van één constructieonderdeel, bijvoorbeeld een deur.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving vraagt een weerstand tegen rookdoorgang tussen ruimten, uitgedrukt in de klassen Ra en R200 en bepaald volgens NEN 6075. Een deur draagt de klasse Sa of S200, beproefd volgens EN 1634-3 en geclassificeerd volgens EN 13501-2. In dat traject tussen twee ruimten zit de deur, maar ook de wand eromheen, de aansluitingen, de doorvoeren en de naden.
Een deur met S200 levert daarom niet vanzelf R200 op tussen twee ruimten, en een bestek dat R200 vraagt, zegt daarmee nog niet welke deur er nodig is. Die vertaalslag maakt degene die het rookverspreidingstraject berekent.
Waarom de verwarring zo hardnekkig is
Omdat beide stelsels dezelfde twee temperaturen gebruiken, met dezelfde aanduiding.
| Waarover | Bij 20 graden | Bij 200 en 20 graden | |
|---|---|---|---|
| Tussen twee ruimten, NEN 6075 | Het traject | Ra | R200 |
| Eén constructieonderdeel, EN 13501-2 | De deur, de wand | Sa | S200 |
De a staat in beide gevallen voor ambient, omgevingstemperatuur. Het getal 200 staat in beide gevallen voor rookdoorlatendheid bij 200 graden én bij omgevingstemperatuur. Alleen de eerste letter verschilt, en juist die letter geeft aan op welk niveau het gaat.
Wat het Bbl vraagt
Het Bbl stelt de eis per combinatie van ruimten, niet per product. Naar welke ruimte toe welke klasse geldt, staat voor nieuwbouw in artikel 4.61 voor een subbrandcompartiment en in artikel 4.62 voor een beschermd subbrandcompartiment; voor bestaande bouw geldt artikel 3.46, met een weerstand tegen rookdoorgang van ten minste twintig minuten volgens NEN 6075. Het gaat dus altijd om een route van hier naar daar, en niet om een eigenschap van een deurblad.
Welke klasse in een concreet gebouw geldt, en of het geheel eraan voldoet, is niet iets wat wij bepalen of kunnen nazoeken. Dat is het werk van de ontwerper, de constructeur of de brandveiligheidsadviseur, met de plattegrond erbij.
Wat er op een deur staat
Aan de productkant zijn Sa en S200 harde, beproefde getallen. Sa gaat over de lekkage bij kamertemperatuur, S200 over de lekkage bij kamertemperatuur en bij 200 graden. De grenswaarden en de beproeving staan in rookwerende deuren: wat Sa en S200 betekenen.
Belangrijk daarbij, en dit is waar het op de bouw vaker misgaat dan bij de klassen zelf: de rookprestatie van een deur geldt alleen in de uitvoering waarin hij is beproefd. Bij de deuren die wij voeren betekent dat geen vaste onderdorpel maar een automatische valdorpel, kierdichting rondom het kozijn en bij een dubbele deur ook in de middensponning, en bij de zwaarste duurzaamheidsuitvoering een deurdranger per vleugel. Ontbreekt daar iets van, dan is de deur hetzelfde product maar dekt de verklaring hem niet meer.
De stap ertussen staat in een norm die wij niet mogen overnemen
Hoe NEN 6075 van de onderdeelklassen naar de klasse tussen twee ruimten rekent, staat in die norm zelf. Die tekst is niet vrij toegankelijk en het Informatiepunt Leefomgeving legt het verband niet uit. Wij nemen er daarom geen rekenregel uit over en doen er ook geen aanname over. Wie die stap moet zetten, heeft de norm of een adviseur nodig.
Dat is geen ontwijkend antwoord maar de kern van de zaak: de vertaling van gebouweis naar product is nu juist het werk waar de deurleverancier buiten staat.
Wat je ons doorgeeft
De onderdeelklasse, niet de ruimte-eis. Dus: Sa of S200 voor de deur, plus de brandklasse volgens EN 13501-2, bijvoorbeeld EI2 60. Die drie samen zijn te leveren.
Staat er alleen een R-klasse in het bestek, vraag dan bij de adviseur na welke onderdeelklasse daaruit volgt. Dat is één mail en het scheelt een deur die niet voldoet of een deur die zwaarder is dan nodig.
En vermeld of de deur op een vluchtroute zit. Dat bepaalt het beslag, en daarmee of er paniek- of nooduitgangbeslag bij hoort.
Wat er misgaat
Een deur bestellen op de R-klasse uit het bestek, in de veronderstelling dat R200 en S200 hetzelfde zijn. Een rookwerende deur bestellen met een vaste onderdorpel erbij, waardoor de valdorpel niet kan werken. En de kierdichting of de tweede dranger uit de opdracht laten omdat de deur zelf al rookwerend heet; daarmee vervalt precies de verklaring waarvoor betaald is.
Verder lezen
- Rookwerende deuren: Sa en S200: de lekwaarden en de onderdelen die erbij horen.
- Brandklassen E, EI2 en REI uitgelegd: de andere classificatie op dezelfde deur.
- CE op een branddeur: wat de fabrikant verklaart en onder welke voorwaarden.
- Keurmerken op bouwproducten: welk merk over het product gaat en welk over iets anders.
Stuur de regel uit het bestek mee met de offerteaanvraag, ook als er alleen een R-klasse in staat. Dan benoemen wij wat wij wel en niet uit die regel kunnen afleiden, en welke uitvoering erbij hoort.
